41 жилийн өмнө Зөвлөлтийн нэгэн тамирчин мэргэжлийн спортоос бүр мөсөн зодог тайлжээ. Өнгөц харахад энэ нь зүгээр л спортын ертөнцөд мартагдсан олон түүхийн нэг. Гэвч ер бусын онцгой.
Бид 11 удаагийн дэлхийн дээд амжилтын эзэн, 17 удаагийн дэлхийн аварга, 13 удаагийн Европын аварга, 7 удаагийн ЗХУ-ын аварга тамирчны тухай ярьж байна. Ийм амжилтын эзэдийг гарын арван хуруунд багтахаар тоолж болно. Гэтэл нэр алдрынхаа оргил үед тэр бүхнийг гэнэт орхив. Яагаад? Учир нь бүх зүйлийг өөрчилсөн харамсалтай өдөр тохиожээ.
📍1976 оны 9 сарын 16 — Ереван, Армени.
Нэгэн троллейбус далангийн ирмэгээс нуур луу унаж, доторх 92 зорчигч усанд автан живжээ. Тэдний хувь тавилан дууссан байв. Гэвч яг тэр өглөө аварга Шаварш Карапетян эргийн дагуу гүйж байлаа.
Үүний дараа болсон зүйлсийг мэргэжилтнүүдийн хувьд тохиолдох боломжгүй, "ер бусын" гэж нэрлэсэн. Тэр мөс хүйтэн, шавартай ус руу шумбан орж, арын цонхыг хөлөөрөө өшиглөж хагалаад, зорчигчдыг нэг нэгээр нь гаргаж эхэлсэн. 20-иос илүү минутын турш тэр харанхуй, хөлдүү ус, өөрийнхөө тэвчээрийн хязгаартай тэмцжээ. Тэр өдөр 20 хүний амь аварсан.
Дараа нь тэр сэтгэлийг нь хамгийн их зовоодог зүйлээ хуваалцжээ:
“Тэр харанхуй усанд би гарт тааралдсан бүхнийг шүүрдэж байлаа. Нэг удаа би гадарга дээр гарахад хүний оронд суудлын дэр барьчихсан байсан. Миний алдаа нэг хүний аминд хүрсэн гэдгийг ойлгосон. Тэр дэр олон жилийн турш миний зүүдэнд үзэгдсэн.”
Түүний баатарлаг үйлсийн төлөөс асар өндөр байв: хүнд хэлбэрийн уушгины хатгалгаа, сепсис, спортын карьерыг нь төгсгөсөн. Тэр дахиж тэмцээнд оролцох боломжгүй болж, хөгжлийн бэрхшээлтэй болсон. Гэвч тамирчны замналаа алдсанаараа тэр хүн чанарыг улам баяжуулсан.
Энэ бол зөвхөн золиосын тухай түүх биш.
Энэ бол нэр төр. Зориг. Хүндэтгэл. Хайр. Өөрийгөө марталт. Өөрөөсөө илүү зүйлд үйлчлэх тухай түүх юм.
Шаварш Карапетян шиг баатруудыг бид дараагийн үеийнхэндээ үлгэр дууриал болгох ёстой. Түүний үйлдэл бидэнд дараах зүйлсийг заадаг: "Агуу байх нь медаль, цол хэргэмд биш. Агуу байх нь бусдын амийг аврахыг сонгох — өөрийнхөө үнээр ч гэсэн.