Оршил: 16 настайдаа тэр дэлхийн хамгийн хурдан эмэгтэй болсон.
19 настай байхад нь хүмүүс түүнийг нас барсан гэж бодон, цогцсыг нь автомашины ачаанд хийсэн байв.
Бодит түүх: Түүний нэрийг "Бетти Робинсон" гэдэг.
Энэ бол үхлээс амилж, Олимпын аварга болсон эмэгтэйн бодит түүх юм.
Чикаго хот, 1928 он.
Байгалийн ухааны багш Чарльз Прайс ажлынхаа дараа галт тэрэгний буудлын тавцан дээр зогсож байлаа. Тэр үед хөдлөх гэж буй галт тэрэг рүү нэгэн өсвөр охин гүйж явааг олж харжээ.
Тэр үнэхээр хурдан гүйж байв. Гэвч хаалга хаагдаж, охин амжсангүй.
Прайс вагонд ормогц гайхалтай зүйл олж харлаа — тэр охин аль хэдийн дотор нь сууж байв. Тэр эсрэг талын хаалгаар орсон байжээ.
Маргааш нь Прайс сургуулийн коридорт түүнийг тосон авч, амьдралыг нь өөрчилсөн ганц өгүүлбэрийг хэлсэн юм:
“Чи заавал уралдах ёстой.”
Бетти Робинсон амьдралдаа нэг ч удаа гүйж уралдаж үзээгүй. Эмэгтэйчүүд гүйхийг зөвшөөрдөг гэдгийг ч мэддэггүй байв.
Дөрвөн сарын дараа, дөнгөж дөрөв дэх уралдаандаа оролцож байхдаа тэр Амстердамын Олимпын тайзан дээр зогсож байлаа.
Алтан медаль. 100 метр.
16 настайдаа тэр Олимпын 100 метрийн гүйлтийн хамгийн залуу аварга болсон юм.
Энэ рекорд өнөөдрийг хүртэл эвдэгдээгүй хэвээр байна.
Чикаго хот түүний хүндэтгэлд 13 милийн урт парад зохион байгуулж, гудамжинд 20 мянган хүн цугларчээ. Төрсөн хот нь түүнд "Алмаазан бөгж" бэлэглэв.
Тэр Америкийн “Алтан охин” байлаа.
Ирээдүй нь тодорхой: 1932 онд аваргаа хамгаална, 1936 онд дасгалжуулагч болох ч боломжтой.
Гэтэл 1931 оны 6-р сарын 28-нд бүх зүйл өөрчлөгдлөө.
Нэгэн халуун зуны өдөр Бетти үеэлтэйгээ онгоцоор нисэж, хэт халуунаас зугтахаар (амрахаар) шийджээ. Гэвч хөөрөөд удаагүй байтал хөдөлгүүр нь унтарч, онгоц Чикагогийн ойролцоох намагтай талбайд чулуу мэт унасан юм.
Үеэл нь амьд үлдсэн ч нэг хөлөө алджээ. Харин Бетти огт хөдөлсөнгүй.
Түүнийг олсон хүн судас нь цохилж буй эсэхийг шалгасан ч юу ч мэдрэгдсэнгүй. Хөл нь аймшигтай мушгирч, гурван газраа хугарсан байв. Гар нь няцарч, духан дээр нь 20 см орчим урт шарх байлаа.
Тэр хүн Беттиг автомашины ачаанд хийж, шууд л оршуулгын газарт хүргэжээ.
Түүнийг аварсан хүн бол авс хийдэг оршуулгын ажилтан байв.
Тэр гэнэт Беттигийн маш сул амьсгалыг анзаарсан юм.
Беттиг яаралтай Оук-Форестын эмнэлэгт хүргэж, 7 долоо хоног ухаангүй хэвтжээ. Сэрэхэд нь эмч нар
— Чи дахиж хэзээ ч гүйж чадахгүй. Магадгүй хэвийн алхаж ч чадахгүй байх гэж хэлсэн байна.
Түүний хөлийг металл штифтээр тогтоов. Тэгэхэд нэг хөл нь нөгөөгөөсөө хагас инчээр богино болсон байв.
Тэр 6 сар тэргэнцэртэй байж, дараагийн 2 жил алхаж сурахад зарцуулжээ. 1932 оны Олимпыг гэрээсээ харж суухдаа “би тэнд байх ёстой байсан” гэж бодов.
Ихэнх тамирчдын хувьд энэ бол төгсгөл.
Гэхдээ Бетти Робинсон энгийн тамирчин биш байлаа. Тэр дахин бэлтгэлээ эхлүүлэв.
Эхлээд мөлхөв.
Дараа нь алхав.
Дараа нь зөөлөн гүйв.
Эцэст нь — гүйж эхэлсэн.
Гэхдээ нэг том асуудал байв: тэр өвдгөө хангалттай нугалж чаддаггүй тул суугаа гараанаас (спринтерийн стартын байрлалаас) гарах боломжгүй.
Харин буухиа гүйлт-д тамирчид зогсоогоос эхэлдэг.
1936 он. Итгэмээргүй ч Бетти Берлиний Олимпод орох АНУ-ын шигшээ багт багтжээ.
Гэвч энэ нь гэр бүлд нь асар их дарамт болов.
Эрэгтэй баг санхүүжилттэй байсан бол эмэгтэйчүүд өөрсдөө бүх зардлаа төлөх ёстой байв.
Эмчилгээний зардал, Их хямралын ядуурал, аав нь ажилгүй болсон байлаа...
Бетти бараг бүхнээ заржээ — тууз, медаль, дурсгалууд.
Зөвхөн 1928 оны алтан медалиа л хадгалж үлдсэн.
Тэр бас бэлтгэлийн хажуугаар нарийн бичгээр ажиллаж, зоос бүрийг хэмнэв. Ингээд арай гэж Берлинд иржээ.
“New York Times” түүнийг “Инээмсэглэсэн Бетти” гэж нэрлэсэн байна.
4×100 метрийн буухианы финалд Герман баг илт давамгайлж, дэлхийн рекорд тогтоосон байв.
Бетти гурав дахь ээлжинд савааг авлаа. Германчууд урд явж байв.
Гэтэл ганц хоромд бүх зүйл өөрчлөгдсөн.
Германы гүйгч савааг нэг гараас нөгөөд шилжүүлэхдээ унагажээ.
Саваа зам дээр ойж, хажуу тийш үсрэв.
Америкийн багт - Алтан медаль.
Бетти Робинсон —
үхсэнд тооцогдсоноосоо хойш 5 жилийн дараа,
бүхнээ алдсаны дараа,
“дахиж гүйж чадахгүй” гэсэн эмч нарын үгийг давж,
хоёр дахь удаагаа Олимпын аваргын тавцан дээр гарлаа.
Хожим тэр ингэж хэлсэн байдаг:
“Анхны медаль надад тийм ч чухал байгаагүй. Харин 1936 оны медаль — жинхэнэ үнэ цэнтэй нь. Эхнийх нь амархан байсан. Харин хоёр дахь нь — цусаар олдсон.”
Бетти 24 настайдаа зодог тайлжээ.
Тэр хоёр медалиа олон арван жилийн турш шүүгээндээ, чихрийн хайрцагт хадгалж байсан. Тэр хэзээ ч түүгээрээ гайхуулж байгаагүй.
1977 онд АНУ-ын Хөнгөн атлетикийн Алдрын танхимд (хүндэт гишүүнээр) багтав.
Тэр 1996 онд 84 настайдаа Атлантагийн Олимпод олимпын бамбарыг авч явжээ — хэний ч тусламжийг аваагүй, эмзэг боловч хүчирхэг эмэгтэй.
Тэр 1999 онд нас барсан юм.
Бетти Робинсон зүгээр нэг амьд үлдээгүй. Тэр зүгээр нэг эдгээгүй. Тэр үхлээс амилж, бүхнийг ялсан юм.
Энэ бол зүгээр нэг эргэн ирэлтийн түүх биш. Энэ бол амилалт, амьдрал байлаа.
